Nút bấm là chi tiết người đi thang chạm vào nhiều nhất — mỗi ngày hàng trăm lượt. Cũng vì vậy nó là thứ hỏng sớm nhất trên bảng điều khiển. Bài này nói rõ nút bấm thang máy có mấy loại, kích thước thật ra sao, chọn thế nào cho đúng, và khi nào thì phải thay.
Một nút bấm thang máy gồm những gì
Nhìn từ ngoài chỉ thấy một mặt nút. Thực tế bên trong có bốn phần:
- Khung nút — phần bắt vào tấm mặt. Làm bằng hợp kim kẽm, inox hoặc nhựa.
- Mặt nút — tấm inox, tấm acrylic hoặc tấm nhựa, in số tầng hoặc ký hiệu mở/đóng cửa.
- Công tắc lá (tact switch) — bộ phận ăn tín hiệu khi bấm. Đây là chi tiết hỏng trước tiên.
- Đèn nền — báo lệnh đã được ghi nhận. Có sáu màu thông dụng: đỏ, xanh dương, vàng, cam, xanh lá, trắng.
Mặt sau nút cố định vào tấm mặt theo một trong hai kiểu: bắt vít hoặc cắm khe. Khi thay nút phải biết thang đang dùng kiểu nào, vì hai kiểu không lắp lẫn cho nhau được.
Ba loại khung nút: hợp kim kẽm, inox, nhựa
| Khung | Ưu | Nhược | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Hợp kim kẽm | Cứng, chịu va đập, bấm lâu không rơ | Nặng hơn, giá cao hơn | Chung cư, bệnh viện, nơi đông người |
| Inox | Không gỉ, mặt đẹp, hợp bảng inox xước | Dễ in dấu vân tay | Văn phòng, khách sạn, nhà phố |
| Nhựa | Nhẹ, rẻ, dễ thay | Giòn theo thời gian, dễ nứt viền | Thang tải hàng, nơi ít lượt bấm |
Ở công trình đông người, chênh lệch giữa khung kẽm và khung nhựa thể hiện rõ sau khoảng hai năm: nút nhựa bắt đầu rơ, bấm phải nhấn sâu mới ăn.
Bảng tra kích thước nút bấm thông dụng
Số liệu dưới đây lấy từ catalogue linh kiện Thành Đô đang nhập. Khi đặt hàng thay nút, cứ đo cỡ lỗ khoét trên tấm mặt rồi dóng vào bảng này:
| Nhóm | Mã tra | Kích thước (mm) | Khung |
|---|---|---|---|
| Tròn nhỏ | PB12 · PB13 · PB15 | Φ33 – 33,5 × dày 21,5 – 23,5 | Inox |
| Tròn vừa | PB35 · PB60 · PB411 | Φ36,2 – 42 × dày 13 – 22 | Hợp kim kẽm |
| Tròn lớn | PB100 · PB102 · PB57 | Φ44 – 45 × dày 18 – 21 | Inox / hợp kim kẽm |
| Vuông nhỏ | PB31 · PB32 · PB33 | 36×36×19 đến 43×36×19 | Hợp kim kẽm / nhựa |
| Vuông vừa | PB50 · PB51 · PB53 | 44×34×23 đến 49,5×32,5×27 | Inox / nhựa |
| Vuông lớn | PB181 · PB250 · PB251 | 47×39×32 đến 60×46×29 | Hợp kim kẽm |
| Chữ nổi Braille | PB121 · PB210 | 60×35×38,5 · 34,5×34,5×23,5 | Inox |
| Không chạm | PB818 · PB819 | 38×38 · 31,5 — dày 20 | Cảm ứng |
| Siêu mỏng | PB811 · PB812 | Φ35,3 dày 10 · 33,6×33,6 dày 11,5 | Cảm ứng |
Lưu ý con số thứ ba trong cỡ vuông — đó là chiều sâu phía sau tấm mặt. Bảng điều khiển mỏng mà chọn nút sâu 32 mm thì không đủ chỗ đi dây.
Nút tròn hay nút vuông
Không có loại nào hơn hẳn. Khác nhau ở ba điểm thực tế:
- Diện tích bấm. Nút vuông cho vùng chạm rộng hơn ở cùng đường kính lỗ khoét — người lớn tuổi bấm dễ trúng hơn.
- Khoan lỗ. Nút tròn chỉ cần khoan tròn, thợ làm nhanh. Nút vuông phải cắt lỗ vuông, đòi tấm mặt gia công sẵn.
- Thay thế sau này. Lỗ tròn dễ tìm nút thay hơn, vì cỡ Φ33 và Φ44 gần như chuẩn chung giữa các hãng.
Nếu công trình chưa chốt, chọn tròn Φ33 hoặc Φ44 là an toàn nhất cho việc bảo trì về sau.
Nút chữ nổi Braille cho người khiếm thị
Thang máy ở nơi công cộng — bệnh viện, trường học, toà nhà hành chính — nên bố trí nút có chữ nổi. Hai mã thông dụng là PB121 (60 × 35 × 38,5 mm, tấm inox, chữ nổi hai màu) và PB210 (34,5 × 34,5 × 23,5 mm, có Braille, khung inox).
Đi kèm nút Braille, bảng điều khiển nên có thêm báo tầng bằng giọng nói. Hai thứ này đi với nhau mới trọn: chữ nổi để bấm đúng, giọng nói để biết đã tới tầng nào.
Nút không chạm và nút siêu mỏng
Hai nhóm mới, đều đáng cân nhắc cho công trình đang làm:
Nút không chạm (PB818, PB819) — đưa ngón tay lại gần là bắt lệnh, không cần tì. Dày 20 mm. Thích hợp cho bệnh viện, phòng khám, phòng sạch, nơi hạn chế tiếp xúc tay. Vì không có hành trình bấm cơ khí, công tắc không mòn — tuổi thọ dài hơn hẳn nút thường.
Nút siêu mỏng (PB811 dày 10 mm, PB812 dày 11,5 mm) — dành cho bảng điều khiển mỏng, hoặc khi cải tạo mà hộp âm tường phía sau quá nông. Nhiều trường hợp sửa thang cũ, chính độ sâu phía sau mới là thứ chặn việc thay nút, chứ không phải đường kính.
Nút bấm hỏng: dấu hiệu và cách xử lý
Bốn dấu hiệu thường gặp, xếp theo mức nghiêm trọng:
- Bấm phải nhấn mạnh mới ăn. Công tắc lá đã mòn. Thay nút, chưa nguy hiểm nhưng nên làm sớm.
- Đèn nút không sáng nhưng thang vẫn chạy. Đứt đèn nền. Người đi thang hay bấm đi bấm lại vì tưởng chưa ăn.
- Nút bị kẹt lún, không bật lên. Lệnh gọi tầng đó bị giữ liên tục — thang chạy sai hành trình. Phải xử lý ngay.
- Bấm tầng này thang đi tầng khác. Lỗi đấu dây hoặc bo mạch bảng điều khiển, không phải lỗi nút. Gọi kỹ thuật, không tự tháo.
Nút kẹt lún là lỗi duy nhất trong bốn lỗi trên có thể khiến thang hoạt động sai. Nếu gặp, bấm nút mở cửa, ra khỏi cabin và báo đơn vị bảo trì — đừng cố đi tiếp. Xem thêm cách xử lý khi kẹt trong cabin.
Thay nút bấm thang máy tại Bắc Giang, Bắc Ninh
Thành Đô nhận thay nút bấm cho mọi hãng thang máy — Mitsubishi, Fuji, Hyundai, Schindler, Otis, Kone, Thyssen và các dòng liên doanh, nhập khẩu. Quy trình gọn:
- Chụp ảnh bảng điều khiển và nút hỏng gửi qua Zalo theo số hotline.
- Kỹ thuật dóng cỡ, báo mã nút thay thế và thời gian có hàng.
- Thay tại chỗ, thử toàn bộ nút trên cả bảng cabin lẫn các bảng gọi tầng.
Kho linh kiện đặt tại nhà máy ở Bắc Ninh nên các cỡ nút thông dụng thường có sẵn. Các linh kiện liên quan: nút bấm thang máy, tủ điều khiển, photocell cửa.
Câu hỏi thường gặp
Thay một nút hay thay cả bảng?
Thay một nút nếu các nút còn lại bấm bình thường. Nếu đã có ba nút trở lên bị rơ, thay cả bộ hợp lý hơn — công thợ gần như nhau mà không phải mở bảng nhiều lần.
Nút cũ không còn hàng thì sao?
Rất thường gặp với thang trên mười năm. Cách xử lý là chọn nút cùng cỡ lỗ khoét của dòng đang nhập, hoặc làm lại tấm mặt theo cỡ nút mới. Cách thứ hai đẹp hơn vì toàn bộ nút đồng bộ.
Nút không chạm có bị nhiễu khi nhiều người đứng gần không?
Không. Tầm nhận của loại này chỉ vài centimet trước mặt nút, người đứng cạnh bảng không kích hoạt được.
Đèn nút chọn màu nào?
Thực dụng nhất là đỏ hoặc cam — tương phản tốt với mặt inox trong điều kiện sảnh sáng. Trắng và vàng đẹp nhưng dễ bị chìm khi đèn trần hắt mạnh.
Liên hệ Thang máy Thành Đô
Hotline 0583 247 888 — nhận tư vấn, báo mã linh kiện và xử lý sự cố.
Văn phòng: 33 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Bắc Giang, TP. Bắc Ninh.
Nhà máy cơ khí: Khu phố Tam Lư, phường Đồng Nguyên, TP. Bắc Ninh.
Nhận lắp đặt, sửa chữa, bảo trì thang máy mọi hãng tại Bắc Giang, Bắc Ninh và các tỉnh lân cận.