Tủ điều khiển thang máy là bộ não của cả hệ thống. Mọi lệnh gọi tầng, mọi quyết định chạy hay dừng, mọi mã lỗi hiện ra — đều xuất phát từ đây.
Đây cũng là bộ phận quyết định tuổi thọ thương mại của một chiếc thang: khi tủ điều khiển không còn vật tư thay thế, thang gần như buộc phải cải tạo dù phần cơ khí vẫn tốt.
Bên trong tủ điều khiển có gì
| Bộ phận | Nhiệm vụ |
|---|---|
| Bo mạch điều khiển chính | Nhận lệnh gọi tầng, quyết định thứ tự phục vụ, ra lệnh chạy và dừng |
| Biến tần | Điều khiển tốc độ động cơ, tạo đường cong tăng giảm tốc |
| Mạch an toàn | Chuỗi tiếp điểm nối tiếp: khoá cửa tầng, công tắc hành trình, công tắc hố pit. Hở một điểm là thang không chạy |
| Rơ le và contactor | Đóng cắt mạch động lực cho động cơ và phanh |
| Bộ nguồn | Cấp điện cho bo mạch, cảm biến, chiếu sáng cabin |
| Bộ cứu hộ tự động (ARD) | Đưa cabin về tầng gần nhất khi mất điện rồi mở cửa |
| Màn hình hoặc đèn báo | Hiển thị tầng hiện tại và mã lỗi |
Hai bộ phận quan trọng nhất là bo mạch điều khiển và mạch an toàn. Biến tần hỏng thì thang chạy không êm; mạch an toàn hở thì thang không chạy — và đó là đúng chức năng của nó.
Tủ điều khiển — nơi hội tụ bo mạch, biến tần và chuỗi mạch an toàn.
Tủ đặt ở đâu
- Thang có phòng máy: tủ đặt trong phòng máy trên tầng mái.
- Thang không phòng máy: tủ đặt trên đỉnh hố thang hoặc gắn vào khung bao cửa tầng trên cùng. Đây là kiểu phổ biến với thang gia đình đời mới.
Biết tủ ở đâu là việc nên nắm, vì khi thang báo lỗi, mã lỗi chính xác nhất hiển thị trên tủ chứ không phải trong cabin.
Tủ điều khiển lắp cùng cụm máy kéo trên bệ thép ở đỉnh hố thang — kiểu không cần phòng máy riêng.
Bốn dấu hiệu tủ điều khiển có vấn đề
- Lỗi chập chờn, lúc được lúc không. Đây là dấu hiệu điển hình của tiếp điểm bị ăn mòn hoặc giắc cắm lỏng — và là loại lỗi khó tìm nhất.
- Thang báo lỗi truyền thông giữa các bo mạch, ở các dòng tủ phổ biến là mã kiểu E8, E49.
- Tủ nóng bất thường, hoặc quạt làm mát trong tủ kêu to rồi ngừng quay.
- Thang không khởi động lại được sau mất điện. Nhiều tủ cần quy trình khởi động đúng sau sự cố nguồn. Xem bảng mã lỗi thang máy.
Bụi và ẩm là kẻ thù số một
Phần lớn hỏng hóc của tủ điều khiển không đến từ linh kiện kém, mà từ môi trường:
- Bụi phủ lên bo mạch, giữ ẩm và gây phóng điện bề mặt. Nhà xưởng, công trình đang xây, nhà gần đường lớn đều rủi ro cao.
- Ẩm, nhất là khi hố pit ngấm nước hoặc phòng máy dột. Ẩm ăn mòn tiếp điểm âm thầm qua nhiều tháng.
- Nhiệt. Phòng máy dưới mái tôn giữa mùa hè là môi trường khắc nghiệt với điện tử.
- Nguồn điện không ổn định và sét lan truyền — hai nguyên nhân làm hỏng biến tần và bo mạch nhanh nhất.
Vì vậy ba mục này phải nằm trong mọi lần bảo trì: vệ sinh tủ bằng khí nén khô, kiểm tra tiếp điểm có dấu ăn mòn không, và đo nhiệt độ khu vực đặt tủ.
Khi dòng tủ hết vật tư
Đây là lý do thực tế hay gặp nhất buộc một chiếc thang còn tốt phải cải tạo. Ba hướng xử lý:
- Sửa bo mạch — khả thi với lỗi linh kiện rời, nhưng là giải pháp tạm.
- Tìm bo tương đương — được với một số dòng phổ biến.
- Thay cụm điều khiển mới, giữ nguyên phần cơ khí. Bền nhất: hố thang và ray không đụng tới, nhưng từ đó về sau vật tư luôn có sẵn. Xem cải tạo nâng cấp thang máy cũ.
Ba việc tuyệt đối không làm
- Không tự mở tủ. Bên trong có điện áp nguy hiểm, kể cả khi thang đang đứng im.
- Không cầu nối tắt mạch an toàn để thang chạy lại. Đây là cách “sửa” nguy hiểm nhất có thể làm với một chiếc thang máy.
- Không reset liên tục bằng cách tắt bật cầu dao. Việc đó xoá mã lỗi khỏi màn hình chứ không xoá nguyên nhân, và có thể làm hỏng bo mạch.
Câu hỏi thường gặp
Tủ điều khiển dùng được bao nhiêu năm?
Phụ thuộc môi trường nhiều hơn phụ thuộc hãng. Tủ đặt nơi khô, thoáng, sạch và nguồn điện ổn định chạy rất lâu; tủ trong nhà xưởng nhiều bụi hoặc phòng máy nóng ẩm thì xuống cấp nhanh hơn hẳn.
Thay tủ điều khiển có phải thay cả máy kéo không?
Không bắt buộc, nhưng tủ mới phải khớp thông số với máy kéo hiện có. Nếu máy kéo cũng đã cũ thì thay cùng đợt thường hợp lý hơn, vì hai bộ phận này phải làm việc ăn khớp với nhau.
Thang hãng khác, Thành Đô có xử lý được tủ điều khiển không?
Có. Công ty nhận kiểm tra và sửa chữa thang máy của mọi hãng. Xem thiết bị: tủ điều khiển thang máy.
Thay thế linh kiện thang máy
Thang máy Thành Đô nhận sửa chữa, bảo trì và thay thế linh kiện cho thang máy của mọi hãng, kể cả thang không do công ty lắp đặt. Khảo sát và đánh giá miễn phí.
- Hotline 24/7: 0583 247 888
- Email: contact.thanhdoelevator@gmail.com
- Văn phòng giao dịch: 33 Nguyễn Thị Minh Khai, P. Bắc Giang, TP. Bắc Ninh
Khu vực: Bắc Giang, Bắc Ninh, Lạng Sơn. Xem thêm dịch vụ sửa chữa thang máy.