Bộ cửa thang máy là cụm chuyển động nhiều nhất của cả hệ thống: mỗi chuyến đi là hai lần đóng mở, mỗi ngày vài chục chuyến, nhân lên hai mươi năm. Đó là lý do nhóm lỗi cửa chiếm phần lớn các cuộc gọi kỹ thuật.
Bài này mổ xẻ bộ cửa gồm những gì, hai hệ phụ kiện phổ biến khác nhau ra sao, và vì sao biết thang nhà mình dùng hệ nào lại quan trọng khi cần thay vật tư.
Bộ cửa thang máy gồm hai phần
Nhiều người tưởng cửa tầng và cửa cabin là hai bộ độc lập. Thực ra chỉ có một bộ máy duy nhất:
- Cửa cabin mang toàn bộ cơ cấu chủ động: động cơ, dây curoa, con lăn treo, bo điều khiển cửa. Nó đi theo cabin.
- Cửa tầng ở mỗi tầng là cửa bị động — không có động cơ riêng. Nó chỉ mở khi cabin dừng đúng tầng và một bộ phận gọi là cam trên cửa cabin móc vào con lăn của khoá cửa tầng, kéo cửa tầng mở theo.
Hiểu điều này giải thích ngay hai chuyện: vì sao cửa tầng không thể tự mở khi cabin không có ở đó (đó là thiết kế an toàn), và vì sao hỏng ở cửa cabin lại làm cả bốn năm tầng cùng không mở được.
Hai hệ phụ kiện cửa phổ biến
Trên thị trường Việt Nam, phụ kiện cửa chia theo hai hệ chính — đặt tên theo kiểu cơ cấu chứ không phải theo hãng thang:
Hệ SELCOM
Phụ kiện bộ cửa hệ SELCOM: con lăn treo, cam kiểu châu Âu, công tắc, dây curoa răng, chìa khoá cứu hộ.
Nhận biết qua cam kiểu châu Âu (European type cam) và dây curoa răng. Phụ kiện hay thay gồm: con lăn treo trên và dưới, con lăn dẫn cáp, bánh xe dưới chân cánh cửa, công tắc hai trạng thái, lò xo đóng cửa, và dây curoa.
Hệ Mitsubishi
Phụ kiện bộ cửa hệ Mitsubishi: con lăn treo, puly dẫn cáp, cam, lò xo đóng cửa cưỡng bức.
Nhận biết qua cụm puly dẫn cáp và lò xo đóng cửa cưỡng bức (force close spring). Phụ kiện hay thay gồm: con lăn treo cửa, bánh xe treo, puly rãnh đơn, cụm puly cố định, cữ chặn hành trình, cam và lò xo.
Vì sao phải biết thang nhà mình dùng hệ nào: hai hệ không lắp lẫn cho nhau được. Con lăn hệ này không vừa ray treo hệ kia, cam hệ này không ăn khớp khoá hệ kia. Đặt nhầm vật tư là mất thêm một lượt chờ hàng — đây là lý do kỹ thuật viên luôn chụp ảnh cụm cửa trước khi đặt vật tư thay thế.
Động cơ cửa: từ xoay chiều sang nam châm vĩnh cửu
Bộ cửa đời cũ dùng động cơ xoay chiều thường. Bộ cửa đời mới dùng động cơ nam châm vĩnh cửu đồng bộ kèm một biến tần riêng cho cửa — khác với biến tần của máy kéo.
Khác biệt cảm nhận được:
- Êm hơn hẳn, không còn tiếng giật khi cửa bắt đầu đóng.
- Đóng mở theo đường cong tốc độ — nhanh ở giữa hành trình, chậm lại khi gần đóng kín, nên bớt va đập.
- Đo được lực cản, nên khi gặp vật cản thì cửa mở lại ngay cả trước khi cảm biến kịp báo.
Biến tần cửa hỏng là một trong các nguyên nhân cửa đóng chậm hoặc giật cục. Xem cửa thang máy bị kẹt, đóng mở chậm.
Cửa bán tự động — loại hay gặp ở nhà ở
Các mẫu cửa tầng bán tự động, bề rộng thông dụng 700 đến 1000 mm.
Ngoài cửa tự động mở lùa, còn một loại nữa hay gặp ở nhà ở riêng lẻ: cửa bán tự động. Cửa cabin tự động, còn cửa tầng là cửa bản lề mở tay, có tay nắm và bộ đóng cửa tự động.
| Cửa tự động mở lùa | Cửa bán tự động | |
|---|---|---|
| Cách mở cửa tầng | Tự động | Người dùng kéo tay |
| Chiếm chỗ bề ngang | Cần chỗ cho cánh lùa sang bên | Không, nhưng cần chỗ cánh mở ra |
| Hợp với | Hầu hết công trình | Nhà cải tạo, hố thang hẹp |
| Bề rộng thông dụng | 700 – 1000 mm | 700 – 1000 mm |
Lưu ý quan trọng với cửa bán tự động: nó vẫn có khoá cửa tầng điện đầy đủ — thang không chạy khi cửa chưa đóng kín, và cửa không mở được khi cabin không ở tầng đó.
Hoàn thiện cánh cửa
Các kiểu hoàn thiện cánh cửa: sơn, xước hairline, ăn mòn gương, ăn mòn vàng, kính nguyên tấm, kính ô lớn.
Phần khách nhìn thấy nhiều nhất. Các kiểu thường dùng:
- Sơn tĩnh điện — rẻ nhất, nhiều màu, hợp nhà xưởng và công trình đơn giản.
- Inox xước (hairline) — ít lộ vân tay nhất trong các loại inox, nên rất hợp nhà có trẻ nhỏ.
- Inox gương ăn mòn hoa văn — đẹp nhất nhưng lộ vân tay rõ nhất.
- Inox vàng ăn mòn — tông ấm, hợp nội thất tân cổ điển.
- Cửa kính nguyên tấm hoặc ô lớn — cho thang quan sát, giữ ánh sáng cho sảnh.
Một lưu ý về giữ bền: không dùng miếng cọ nhám hay hoá chất tẩy mạnh lên cửa inox — vết xước trên inox gương không phục hồi được.
Năm việc bảo trì bộ cửa
- Vệ sinh rãnh cửa ở mọi tầng — việc nhỏ nhất nhưng phòng được nhóm sự cố phổ biến nhất.
- Kiểm tra độ mòn con lăn treo. Con lăn mòn làm cánh cửa võng xuống, đóng không kín.
- Kiểm tra độ căng dây curoa và tình trạng răng curoa.
- Kiểm tra cam và khoá cửa tầng từng tầng, đúng chỗ ăn khớp.
- Vệ sinh và thử cảm biến an toàn cửa. Xem photocell cửa thang máy.
Chi tiết đầy đủ: bảo trì thang máy tại Bắc Giang.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cửa tầng không tự mở được khi cabin không ở đó?
Vì cửa tầng là cửa bị động, không có động cơ. Nó chỉ mở khi cam trên cửa cabin móc vào khoá cửa tầng. Đây là thiết kế an toàn cố ý — không phải hạn chế kỹ thuật.
Thang nhà tôi dùng hệ cửa nào?
Nhìn cụm cơ cấu trên nóc cabin: hệ SELCOM có cam kiểu châu Âu và dây curoa răng; hệ Mitsubishi có cụm puly dẫn cáp và lò xo đóng cưỡng bức. Cách chắc nhất là để kỹ thuật viên chụp ảnh cụm cửa trước khi đặt vật tư.
Thay bộ cửa có phải thay cả cánh cửa không?
Không. Thường chỉ thay phần cơ cấu — con lăn, curoa, động cơ, bo điều khiển — còn cánh cửa giữ nguyên nếu chưa móp méo. Đây là hạng mục cải tạo tương đối gọn.
Thang hãng khác, Thành Đô có sửa bộ cửa không?
Có. Công ty nhận sửa chữa thang máy của mọi hãng, cả hệ SELCOM lẫn hệ Mitsubishi.
Kiểm tra và thay thế linh kiện thang máy
Thang máy Thành Đô nhận kiểm tra, bảo trì và thay thế linh kiện cho thang máy của mọi hãng, kể cả thang không do công ty lắp đặt. Khảo sát và đánh giá tình trạng thang miễn phí.
- Hotline 24/7: 0583 247 888
- Email: contact.thanhdoelevator@gmail.com
- Văn phòng giao dịch: 33 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Bắc Giang, Thành phố Bắc Ninh
- Văn phòng và nhà máy: Khu phố Tam Lư, Phường Đồng Nguyên, Thành phố Bắc Ninh
Khu vực: Bắc Giang, Bắc Ninh, Lạng Sơn. Xem thêm dịch vụ sửa chữa thang máy.