Thang máy bị rung lắc hoặc phát ra tiếng kêu lớn khi chạy là nhóm triệu chứng dễ bị sống chung lâu nhất. Thang vẫn lên xuống, vẫn mở cửa, nên chủ nhà thường nghĩ “chắc nó thế”. Thực tế đây là tín hiệu cơ khí đang mòn, và nhóm lỗi này luôn nặng dần theo thời gian.
Điểm cần phân biệt trước: thang máy không hoàn toàn im lặng. Có tiếng gió trong hố thang, tiếng quạt cabin, tiếng cửa đóng mở — đó là bình thường. Bất thường là khi tiếng ồn đổi tính chất: từ êm sang rít, từ đều sang có nhịp, hoặc kèm cảm giác rung ở chân khi đứng trong cabin.
Nghe tiếng để đoán vùng hỏng
Kỹ thuật viên có kinh nghiệm đoán được khá nhiều chỉ bằng cách nghe. Chủ nhà cũng làm được ở mức cơ bản:
- Tiếng rít kim loại khi khởi động và khi dừng → nghi phanh hoặc má phanh.
- Tiếng kêu đều theo nhịp, cứ một đoạn lại một tiếng → nghi guốc trượt hoặc mối nối ray dẫn hướng.
- Tiếng ù lớn phát từ phía trên cabin → nghi máy kéo hoặc bệ đặt máy.
- Tiếng lạch cạch chỉ khi đóng mở cửa → thuộc nhóm lỗi cửa, không phải lỗi hành trình.
- Rung ngang, cabin lắc nhẹ sang hai bên khi chạy → nghi ray dẫn hướng lệch hoặc guốc trượt mòn.
Máy kéo không hộp số — chạy êm hơn loại có hộp số, nên khi nó kêu to thì gần như chắc chắn có vấn đề.
Bảy nguyên nhân thường gặp
- Guốc trượt mòn. Đây là nguyên nhân số một của rung lắc. Guốc trượt là chi tiết mòn theo thiết kế, phải thay định kỳ — không thay là cabin chạy lỏng trên ray.
- Ray dẫn hướng lệch hoặc thiếu dầu. Nhà mới xây còn lún nhẹ trong vài năm đầu, ray lắp thẳng vẫn có thể lệch dần.
- Má phanh mòn hoặc dính dầu. Gây tiếng rít đúng lúc khởi động và dừng.
- Bệ đặt máy kéo lỏng bu lông. Rung của máy truyền thẳng vào kết cấu, tiếng ù lan khắp nhà.
- Cáp tải căng không đều. Các sợi cáp chịu lực lệch nhau, cabin giật nhẹ theo nhịp.
- Thông số biến tần không khớp tải. Thang giật khi vào tốc độ hoặc khi giảm tốc.
- Ổ bi máy kéo mòn. Trường hợp nặng nhất trong nhóm này, tiếng ù tăng rõ theo tháng.
Vì sao nhà càng ít dùng lại càng dễ kêu
Nghe nghịch lý nhưng đúng. Thang ít chạy thì dầu trên ray khô, dầu trong hộp số đọng một chỗ, ổ bi thiếu màng dầu. Nhiều nhà chỉ dùng thang vài lần một tuần, sau một thời gian bắt đầu kêu — trong khi thang ở khách sạn chạy liên tục lại êm hơn, vì được bảo trì theo lịch và luôn có màng dầu.
Đây là lý do lịch bảo trì tính theo thời gian, không chỉ theo số chuyến.
Bệ thép đặt máy kéo trên đỉnh hố thang — bu lông bệ máy lỏng là nguyên nhân gây tiếng ù lan khắp nhà.
Những việc chủ nhà làm được và không nên làm
Làm được: ghi lại thời điểm nghe tiếng ồn (khi đi lên hay đi xuống, tầng nào, có chở nặng không), quay một đoạn video có âm thanh. Hai thứ này giúp kỹ thuật viên khoanh vùng rất nhanh.
Không nên làm: tự xịt dầu lên ray hay vào phanh. Dầu sai loại trên ray làm guốc trượt mòn nhanh hơn; dầu dính má phanh làm giảm lực phanh — đúng bộ phận giữ cabin.
Để lâu thì hậu quả là gì
Guốc trượt mòn hết sẽ làm xước ray, và khi đó không còn là thay guốc mà phải xử lý cả ray. Ổ bi mòn tiếp dẫn tới thay cả cụm máy kéo. Bu lông bệ máy lỏng lâu ngày gây nứt bệ. Nhóm lỗi này có đặc điểm chung: chi phí tăng theo cấp số, không tăng tuyến tính. Xử lý sớm khi mới nghe tiếng là rẻ nhất.
Xem thêm: thang máy dừng không bằng tầng và quy trình bảo trì tiêu chuẩn.
Câu hỏi thường gặp
Thang kêu to nhưng vẫn chạy bình thường, có cần sửa ngay không?
Cần kiểm tra, không nhất thiết sửa ngay. Tiếng ồn mới xuất hiện là giai đoạn sớm — kiểm tra lúc này thường chỉ phải thay chi tiết nhỏ. Để tới lúc thang báo lỗi thì đã sang mức khác.
Rung lắc có nguy hiểm không?
Rung nhẹ không gây mất an toàn tức thì, nhưng nó phá ray và guốc trượt. Rung mạnh kèm tiếng va đập thì phải ngừng dùng và gọi kỹ thuật.
Thang máy nhập khẩu có ít kêu hơn không?
Xuất xứ ảnh hưởng tới chất lượng chi tiết, nhưng nguyên nhân tiếng ồn phần lớn nằm ở lắp đặt và bảo trì. Thang tốt lắp lệch ray vẫn kêu, và thang bình thường được bảo trì đúng vẫn êm nhiều năm.
Gọi kỹ thuật khi thang gặp sự cố
Thang máy Thành Đô nhận sửa chữa, bảo trì và kiểm tra thang máy của mọi hãng, không chỉ thang do công ty lắp đặt. Đội kỹ thuật đóng tại Bắc Giang nên thời gian có mặt trong tỉnh tính bằng giờ.
- Hotline 24/7: 0583 247 888
- Email: contact.thanhdoelevator@gmail.com
- Văn phòng giao dịch: 33 Nguyễn Thị Minh Khai, P. Bắc Giang, TP. Bắc Ninh
Xem chi tiết dịch vụ: sửa chữa thang máy tại Bắc Giang. Khu vực nhận công trình: Bắc Giang, Bắc Ninh và Lạng Sơn.