Biến tần là bộ phận quyết định thang chạy êm hay giật. Nó hỏng thì thang vẫn chạy được — nhưng chạy giật, dừng lệch tầng, và càng để lâu càng hại máy kéo. Bài này nói rõ khi nào vệ sinh là đủ, khi nào phải thay, và quy trình thay biến tần tại Bắc Giang, Bắc Ninh.
Chưa rõ biến tần làm nhiệm vụ gì, đọc trước: Biến tần thang máy là gì — dấu hiệu hỏng và cách giữ bền.
Sáu dấu hiệu biến tần có vấn đề
| Hiện tượng | Thường do | Mức |
|---|---|---|
| Thang giật khi khởi hành hoặc khi dừng | Sai tham số đường cong tăng giảm tốc, hoặc biến tần suy giảm | Vừa — hại cơ khí dần |
| Dừng lệch tầng, lúc cao lúc thấp | Sai tham số giảm tốc, hoặc tín hiệu phản hồi tốc độ chập chờn | Vừa — thành chỗ vấp |
| Thang chạy chậm hơn bình thường | Biến tần tự hạ tần số do quá nhiệt hoặc đang báo lỗi | Vừa |
| Báo lỗi quá dòng, quá áp lặp lại | Phanh chưa nhả hết, tải lệch, hoặc phần công suất suy giảm | Phải xử lý ngay |
| Quạt tản nhiệt kêu to hoặc đã ngừng quay | Quạt hỏng — biến tần sẽ quá nhiệt rồi tự ngắt | Thay sớm, rẻ |
| Tụ phồng, có mùi khét, vỏ đổi màu | Hỏng phần nguồn | Ngắt điện, gọi ngay |
Hai dòng cuối đáng chú ý theo hai hướng trái ngược. Quạt tản nhiệt là chi tiết rẻ nhất trong tủ, nhưng để nó hỏng thì biến tần chạy quá nhiệt và tuổi thọ rút ngắn rất nhanh — thay quạt sớm là cách tiết kiệm nhất. Còn tụ phồng và mùi khét thì không có phương án chữa tạm: ngắt cầu dao, không đóng lại để thử.
Vệ sinh được, hay phải thay
| Tình huống | Phương án |
|---|---|
| Bụi phủ dày, tản nhiệt kém | Vệ sinh — thổi bụi, làm sạch cánh tản nhiệt |
| Quạt tản nhiệt kêu hoặc ngừng | Thay quạt, giữ nguyên biến tần |
| Thang giật nhưng biến tần không báo lỗi | Cài lại tham số theo tốc độ và hành trình thật |
| Báo lỗi phần công suất, tụ phồng | Thay biến tần |
| Dòng đã ngừng sản xuất, không còn linh kiện | Thay sang dòng tương đương, cài lại toàn bộ tham số |
| Thang trên 15 năm, biến tần hỏng lặp lại | Tính phương án nâng cấp cả hệ điều khiển |
Dòng thứ ba đáng nói riêng: rất nhiều trường hợp thang giật không phải do biến tần hỏng, mà do tham số bị chỉnh sai — thường là sau một lần sửa chữa trước đó. Khảo sát đúng sẽ phát hiện ra, và khi đó không phải thay gì cả.
Vì sao không nên tự chỉnh tham số
Biến tần thang máy có hàng trăm tham số. Vài tham số trong đó liên quan trực tiếp tới an toàn: ngưỡng dòng bảo vệ, thời điểm nhả phanh, thời điểm kẹp phanh, tốc độ kiểm tra.
Chỉnh sai thì hậu quả không hiện ra ngay. Thang vẫn chạy, có khi còn chạy êm hơn — nhưng lớp bảo vệ đã bị nới ra, và không ai biết cho tới lúc có sự cố. Đây là lý do việc cài đặt biến tần thuộc về người có nghề, không phải việc tra mạng rồi làm theo.
Quy trình thay biến tần
- Đọc mã lỗi và ghi lại hiện trạng. Chụp ảnh màn hình biến tần, ảnh nhãn ghi dòng và công suất, ảnh nhãn máy kéo.
- Khảo sát tại chỗ. Xác định biến tần hỏng thật, hay chỉ sai tham số, hay lỗi nằm ở phanh và phần phản hồi tốc độ.
- Chốt dòng thay thế. Phải khớp công suất máy kéo, kiểu phản hồi tốc độ và kiểu tín hiệu điều khiển.
- Thay và cài tham số. Cài theo tốc độ định mức, hành trình thật và tải trọng của thang — không dùng tham số mặc định của nhà sản xuất.
- Chạy thử. Thử không tải, nửa tải và đủ tải. Thử dừng tầng ở mọi tầng, cả chiều lên lẫn chiều xuống — biến tần cài chưa chuẩn thường lệch rõ ở chiều xuống.
- Bàn giao. Biên bản ghi mã biến tần, bảng tham số đã cài, thời hạn bảo hành.
Bước 5 là bước hay bị cắt bớt nhất. Thử không tải thì thang nào cũng chạy ngon; chỉ khi có tải mới lộ ra tham số chưa chuẩn.
Bốn thứ làm biến tần hỏng sớm
- Phòng máy nóng và bí. Nguyên nhân số một. Biến tần sinh nhiệt lớn khi làm việc, phòng máy không thoát được nhiệt thì tuổi thọ giảm rất nhanh.
- Bụi bám cánh tản nhiệt. Lớp bụi chỉ vài milimet đã đủ làm nhiệt độ tăng đáng kể. Thổi bụi là việc trong quy trình bảo trì.
- Quạt tản nhiệt hỏng mà không ai để ý. Quạt là chi tiết rẻ nhất nhưng hỏng nó thì cả biến tần chịu hậu quả.
- Điện áp không ổn định. Khu vực hay sụt áp hoặc mất điện đột ngột. Nên tính thiết bị ổn áp và bộ cứu hộ ARD.
Cả bốn đều phòng được bằng bảo trì định kỳ. Xem quy trình bảo trì thang máy tại Bắc Giang.
Thay biến tần cho mọi hãng
Thành Đô nhận cung cấp và thay biến tần cho mọi hãng thang máy — Mitsubishi, Fuji, Hyundai, Schindler, Otis, KONE, Thyssen và các dòng liên doanh, nhập khẩu. Không bắt buộc phải là thang do Thành Đô lắp.
Khi gọi, chuẩn bị sẵn bốn thứ để kỹ thuật tra nhanh:
- Ảnh nhãn biến tần — hãng, dòng, công suất.
- Ảnh màn hình báo lỗi nếu có hiển thị.
- Ảnh nhãn máy kéo — công suất và tốc độ định mức.
- Số tầng và tải trọng của thang.
Xem trang sản phẩm biến tần thang máy, tủ điều khiển và toàn bộ nhóm vật tư thang máy.
Sau khi thay: có phải kiểm định lại không
Biến tần không thuộc nhóm thiết bị an toàn cơ khí, nên thay riêng biến tần thường không bắt buộc kiểm định lại ngay. Nhưng ba việc sau thì phải làm:
- Thử phanh. Biến tần mới cài sai thời điểm nhả hoặc kẹp phanh là thang trôi nhẹ khi dừng. Phải thử có tải.
- Thử cứu hộ thật. Ngắt điện lưới, xem bộ cứu hộ có đưa cabin về tầng và mở cửa không.
- Lưu bảng tham số. Chụp hoặc chép lại toàn bộ tham số đã cài, kẹp vào sổ bảo trì. Lần sau biến tần hỏng, có bảng này thì cài lại trong nửa giờ thay vì dò cả buổi.
Nếu cùng đợt có thay chi tiết thuộc hệ an toàn — bộ hãm, bộ điều tốc, cáp tải, máy kéo — thì phải kiểm định lại trước khi đưa vào sử dụng, không chờ tới kỳ kiểm định định kỳ.
Câu hỏi thường gặp
Biến tần hỏng thì phải thay cả tủ điều khiển à?
Không. Biến tần nằm trong tủ nhưng là bộ phận riêng, thay được độc lập. Chỉ khi bo chính của tủ cũng hỏng và dòng đã ngừng sản xuất thì mới tính thay cả tủ — xem thay tủ điều khiển thang máy tại Bắc Giang.
Thay biến tần khác hãng được không?
Được, miễn khớp công suất máy kéo, kiểu phản hồi tốc độ và kiểu tín hiệu điều khiển. Đây là việc thường làm với thang cũ mà dòng biến tần gốc đã ngừng sản xuất.
Thang giật nhẹ khi khởi động, có nguy hiểm không?
Không nguy hiểm tức thì, nhưng không nên để lâu. Mỗi lần giật là một lần dồn lực vào cáp tải, phanh và hệ dẫn hướng. Gọi kỹ thuật kiểm tra tham số — nhiều trường hợp chỉ cần cài lại, không phải thay gì.
Tự mua biến tần về thuê thợ lắp được không?
Không nên. Mua nhầm dòng thì không trả lại được sau khi đã đấu, và phần cài tham số mới là phần quyết định thang chạy đúng hay không.
Bao lâu có hàng?
Dòng thông dụng có sẵn kho, thay trong ngày. Dòng đặt riêng thì kỹ thuật báo mốc cụ thể sau khi khảo sát.
Liên hệ Thang máy Thành Đô
Hotline 0583 247 888 — đọc mã lỗi, tra dòng biến tần, khảo sát tại chỗ.
Văn phòng: 33 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Bắc Giang, TP. Bắc Ninh.
Nhà máy cơ khí: Khu phố Tam Lư, phường Đồng Nguyên, TP. Bắc Ninh.
Cung cấp vật tư, sửa chữa, bảo trì thang máy mọi hãng tại Bắc Giang, Bắc Ninh và các tỉnh lân cận.