Máy kéo là bộ phận có giá trị lớn nhất trong một chiếc thang máy, và cũng là thứ ít khi phải thay nhất. Vì vậy câu hỏi quan trọng không phải “thay bao nhiêu tiền” mà là “có thật sự phải thay không, hay chỉ cần sửa”. Bài này nói rõ cách phân biệt, và quy trình thay tại Bắc Giang, Bắc Ninh.
Chưa rõ máy kéo làm nhiệm vụ gì, loại có hộp số khác loại không hộp số ra sao, đọc trước: Máy kéo thang máy Montanari Italia — cấu tạo và khi nào cần thay và các dòng máy kéo phổ biến và cách đọc thông số.
Sáu dấu hiệu máy kéo có vấn đề
| Hiện tượng | Thường do | Mức |
|---|---|---|
| Tiếng ù hoặc gằn tăng dần theo tháng | Bạc đạn mòn, hoặc thiếu dầu hộp số | Vừa — xử lý sớm cho rẻ |
| Cabin rung khi khởi hành | Đệm giảm chấn bệ máy chai cứng, hoặc lệch tâm puly | Vừa |
| Rò dầu dưới hộp số | Phớt chặn dầu lão hoá | Vừa — để lâu thì thiếu dầu, mòn bánh vít |
| Cabin trôi nhẹ khi dừng tầng | Má phanh mòn, hoặc khe hở phanh sai | Phải xử lý ngay |
| Cáp trượt trên puly, thang không lên đủ tầng | Rãnh puly mòn sâu, cáp bị chai | Dừng thang |
| Máy nóng bất thường, có mùi khét | Quá tải, mất pha, hoặc cuộn dây chạm | Ngắt điện, gọi ngay |
Ba dòng cuối đều liên quan tới việc giữ cabin đứng yên — đó là phần an toàn, không có cách dùng tạm. Riêng dòng rung khi khởi hành, nhiều trường hợp không phải lỗi máy kéo mà do biến tần cài sai tham số.
Sửa được, hay phải thay cả cụm
| Tình huống | Phương án |
|---|---|
| Má phanh mòn | Thay má phanh — việc thường gặp nhất, không phải thay máy |
| Thiếu dầu, dầu bẩn (máy có hộp số) | Thay dầu theo kỳ bảo trì |
| Rò dầu ở phớt | Thay phớt |
| Rãnh puly mòn nông | Tiện lại rãnh puly — làm được tại xưởng |
| Đệm giảm chấn bệ máy chai | Thay đệm — rẻ, và lấy lại độ êm rõ rệt |
| Bạc đạn mòn | Thay bạc đạn nếu trục còn tốt |
| Mòn bánh vít, rơ trục | Thay cả cụm |
| Cuộn dây cháy, chạm | Thay cả cụm |
| Dòng đã ngừng sản xuất, hỏng lặp lại | Tính nâng cấp sang dòng tương đương |
Nhìn bảng sẽ thấy: sáu dòng đầu đều là sửa, không phải thay. Phần lớn trường hợp khách được báo “phải thay máy kéo” thực ra chỉ cần thay má phanh, thay dầu hoặc tiện lại puly. Khảo sát tử tế sẽ phân biệt được — và chênh lệch giữa hai hướng xử lý là rất lớn.
Thay máy kéo kéo theo những gì
Đây là phần hay bị bỏ sót khi báo phương án. Thay máy kéo gần như không bao giờ chỉ là thay mỗi cái máy:
- Cáp tải — máy mới rãnh puly mới, cáp cũ đã mòn theo rãnh cũ thì phải thay cùng. Xem cáp tải thang máy.
- Bệ máy và đệm giảm chấn — máy khác kích thước thì bệ phải gia công lại.
- Cài lại tham số biến tần — công suất và tốc độ định mức đổi thì tham số cũ không còn đúng.
- Có thể phải chỉnh tủ điều khiển nếu đổi từ có hộp số sang không hộp số, vì kiểu phản hồi tốc độ khác nhau.
Vì vậy khi nhận báo giá thay máy kéo, nên hỏi rõ trong đó đã gồm những hạng mục nào. Báo giá chỉ có mỗi cái máy là báo giá chưa đủ.
Quy trình thay máy kéo
- Khảo sát và xác định đúng lỗi. Phân biệt lỗi máy kéo thật với lỗi phanh, lỗi biến tần, lỗi cáp.
- Đọc thông số thang. Tải trọng, tốc độ, hành trình, tỷ số treo, đường kính cáp, số sợi cáp.
- Chốt dòng thay thế khớp với các thông số đó, và kiểm bệ máy có vừa không.
- Chuẩn bị mặt bằng phòng máy. Máy kéo nặng hàng trăm kilogram, cần móc treo trên trần phòng máy để cẩu — hạng mục của chủ đầu tư, phải kiểm trước ngày thi công.
- Tháo máy cũ, lắp máy mới, căn tâm puly. Căn tâm sai là cáp mòn lệch rất nhanh.
- Thay cáp, cân tải, cài lại tham số.
- Chạy thử đủ tải và thử phanh. Thử giữ cabin đứng yên khi đầy tải.
- Kiểm định lại. Xem mục dưới.
Bước 4 là bước hay vỡ tiến độ nhất: đến ngày thi công mới phát hiện phòng máy không có móc treo, hoặc lối vào không đưa được máy lên.
Bốn việc giữ máy kéo bền
- Thay dầu hộp số đúng kỳ (với máy có hộp số). Dầu bẩn hoặc thiếu là nguyên nhân mòn bánh vít — hỏng này thì phải thay cả cụm.
- Kiểm má phanh và khe hở phanh mỗi kỳ bảo trì. Má phanh là chi tiết hao mòn bình thường, thay rẻ hơn nhiều so với hậu quả khi nó mòn hết.
- Giữ phòng máy thoáng và sạch. Nhiệt độ cao làm cuộn dây lão hoá nhanh.
- Không chở quá tải thường xuyên. Mỗi chuyến quá tải là một lần máy kéo và phanh phải gồng.
Xem quy trình bảo trì thang máy tại Bắc Giang.
Thay máy kéo cho mọi hãng
Thành Đô nhận cung cấp và thay máy kéo cho mọi hãng thang máy — Mitsubishi, Fuji, Hyundai, Schindler, Otis, KONE, Thyssen và các dòng liên doanh, nhập khẩu. Không bắt buộc phải là thang do Thành Đô lắp.
Khi gọi, chuẩn bị sẵn:
- Ảnh nhãn máy kéo — hãng, dòng, công suất, tỷ số truyền.
- Tải trọng, số tầng, tốc độ của thang.
- Mô tả hiện tượng — tiếng kêu thế nào, xuất hiện lúc nào, có trôi khi dừng không.
- Ảnh phòng máy — để kiểm lối đưa máy lên và móc treo.
Phần bệ máy và chi tiết cơ khí gia công tại nhà máy ở phường Đồng Nguyên, nên máy khác kích thước vẫn lắp được mà không phải đục phá phòng máy. Xem trang sản phẩm máy kéo và toàn bộ nhóm vật tư thang máy.
Sau khi thay: bắt buộc kiểm định lại
Khác với biến tần hay bộ cửa, máy kéo thuộc nhóm thiết bị an toàn. Thang máy nằm trong danh mục máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, và thay máy kéo là thay chi tiết chịu lực chính giữ cabin.
Vì vậy sau khi thay phải kiểm định lại trước khi đưa vào sử dụng — không chờ tới kỳ kiểm định định kỳ. Việc này cũng áp dụng khi thay cáp tải, bộ hãm an toàn, bộ điều tốc.
Đơn vị nào nói “thay xong chạy luôn, tới kỳ mới kiểm” là làm sai quy định. Hồ sơ kiểm định cũng là thứ cần có nếu sau này xảy ra sự cố và phải làm việc với bảo hiểm.
Câu hỏi thường gặp
Máy kéo dùng được bao nhiêu năm?
Được bảo trì đúng thì rất lâu — phần hao mòn là má phanh, bạc đạn, phớt dầu, rãnh puly, đều thay lẻ được. Máy kéo hỏng tới mức phải thay cả cụm thường là do thiếu dầu kéo dài hoặc quá tải thường xuyên, chứ không phải do hết tuổi.
Thay máy kéo có phải thay cả tủ điều khiển không?
Không bắt buộc. Chỉ khi đổi từ có hộp số sang không hộp số, hoặc đổi kiểu phản hồi tốc độ, thì mới phải chỉnh hoặc thay phần điều khiển. Xem thay tủ điều khiển thang máy.
Máy kéo hãng này thay bằng hãng khác được không?
Được, miễn khớp tải trọng, tốc độ, tỷ số treo và kích thước bệ. Đây là việc thường làm với thang cũ mà dòng máy gốc đã ngừng sản xuất.
Nghe tiếng ù, có cần thay máy ngay không?
Thường là không. Tiếng ù hay do bạc đạn hoặc thiếu dầu — xử lý sớm thì rẻ. Để lâu tới lúc mòn bánh vít mới là phải thay cả cụm.
Bao lâu có hàng?
Dòng thông dụng có sẵn; dòng theo công suất riêng thì kỹ thuật báo mốc sau khảo sát. Cần tính thêm thời gian chuẩn bị mặt bằng phòng máy.
Liên hệ Thang máy Thành Đô
Hotline 0583 247 888 — khảo sát xác định đúng lỗi, tra dòng máy kéo, báo phương án đầy đủ hạng mục.
Văn phòng: 33 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Bắc Giang, TP. Bắc Ninh.
Nhà máy cơ khí: Khu phố Tam Lư, phường Đồng Nguyên, TP. Bắc Ninh.
Cung cấp vật tư, sửa chữa, bảo trì thang máy mọi hãng tại Bắc Giang, Bắc Ninh và các tỉnh lân cận.